U około 20% badanych, objawy zaburzeń snu występują przynajmniej trzy razy w tygodniu lub stale, natomiast u ok. 10% populacji symptomy te mają istotny wpływ na pogorszenie samopoczucia oraz funkcjonowania w ciągu dnia. Diagnostyczne kryteria tzw. bezsenności pierwotnej są spełnione blisko u 6% badanych osób dorosłych.
Objawy kliniczne Osoby cierpiące na bezsenność skarżą się na trudności w zasypianiu, utrzymaniu snu, zbyt wczesne budzenie się lub sen o złej jakości, który nie daje wypoczynku. Aby te objawy były traktowane jako nieprawidłowe, zaburzenia snu muszą prowadzić do gorszego samopoczucia lub zaburzać funkcjonowanie w ciągu dnia. Dodatkowo powinny występować przez co najmniej jeden miesiąc, trzy razy w tygodniu lub więcej. Powyższe kryteria diagnostyczne bezsenności oznaczają, że obiektywnymi wyznacznikami ciężkości bezsenności są: czas trwania objawów, ich częstość oraz stopień w jaki wpływają one na codzienne życie pacjenta. Aby rozpoznać bezsenność nie jest konieczne zmierzenie długości i jakości snu przy pomocy badań specjalistycznych. Wystarczy subiektywne odczucie pacjenta, że jego sen jest zaburzony. Fot. W badaniach naukowych na przykład nad lekami nasennymi trudności z zasypianiem definiuje się najczęściej jako wydłużenie okresu zasypiania, czyli latencji snu, przekraczający 45 minut. Jako trudności z utrzymaniem snu definiuje się łączny czas wszystkich wybudzeń ze snu w ciągu nocy, czyli czas czuwania wtrąconego, powyżej 30 minut. Jako zbyt krótki uznaje się całkowity czas snu poniżej 6–6,5 godziny. Ta wartość nie dotyczy jednak osób z małą potrzebą snu (mniej niż 6 godzin). Klasyfikacja i przyczyny bezsenności W Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-10) zaburzenia snu dzieli się na nieorganiczne i organiczne, czyli niezwiązane lub związane z chorobami układu nerwowego lub somatycznymi. Amerykańska klasyfikacja chorób i zaburzeń psychicznych (DSM-IV) dzieli zaburzenia snu na pierwotne i wtórne, czyli na występujące samoistnie lub towarzyszące innym chorobom. Z praktycznego punktu widzenia najbardziej przydatny jest jednak podział bezsenności ze względu na czas trwania objawów. Bezsenność przygodna (o czasie trwania do kilku dni) i bezsenność krótkotrwała (o czasie trwania do 4 tygodni) są najczęściej powodowane reakcją na stres (np. problemy zawodowe, szkolne, rodzinne) lub zmianą tryby życia (np. przeprowadzka, podróż ze zmianą stref czasu). Bezsenność krótkotrwałą mogą wywołać również choroby somatyczne, na przykład infekcje, choroby przebiegające z bólem. Bezsenność przewlekła, czyli trwająca powyżej miesiąca, najczęściej jest związana z zaburzeniami psychicznymi (szczególne depresją i zaburzeniami lękowymi), przewlekłymi chorobami somatycznymi (np. zaburzeniami hormonalnymi, przewlekłymi stanami zapalnymi np. reumatoidalnymi, przewlekłymi zespołami bólowymi, chorobami neurologicznymi i narządu ruchu, które uniemożliwiają aktywność fizyczną w ciąg dnia) oraz uzależnieniami na przykład od alkoholu. Pierwotne zaburzenia snu, nawet w ośrodkach medycyny snu, do których kierowani są pacjenci już po wykluczeniu zaburzeń psychicznych i chorób somatycznych, rzadziej są przyczyną problemów ze snem niż choroby wymienione na rycinie 1. Ryc. 1. Najczęstsze przyczyny bezsenności. Na podstawie: Coleman i wsp. Sleep-wake disorders based on a polysomnographic diagnosis. A national cooperative study. JAMA, 1982; 247 (7): 997– występowania Objawy bezsenności w wywiadach epidemiologicznych stwierdza się u 30–50% badanych dorosłych osób. U 16–21% badanych objawy występują co najmniej trzy razy w tygodniu lub stale, a 10–28% badanych określa nasilenie objawów jako umiarkowane lub ciężkie. Około 9–15% osób dorosłych w populacji ogólnej zgłasza, że objawy bezsenności istotnie wpływają na ich funkcjonowanie i samopoczucie w ciągu dnia. Diagnostyczne kryteria bezsenności pierwotnej spełnione są u co najmniej 6% badanych dorosłych osób. Diagnostyka Poszukiwanie przyczyny bezsenności należy rozpocząć od oceny ogólnego stanu zdrowia. Ocena ta, wykonywana zwykle przez lekarza rodzinnego, obejmuje zebranie wywiadu, badanie lekarskie, pomiar ciśnienia tętniczego oraz, gdy jest to wskazane, wykonanie badania EKG i badań okresowych. Jeśli stan somatyczny nie wskazuje na możliwą przyczynę bezsenności, kolejnym etapem jest wykluczenie zaburzeń psychicznych. W tym celu warto skonsultować się z lekarzem psychiatrą. Jeśli wynik badania stanu psychicznego również nie daje odpowiedzi na pytanie o przyczynę bezsenności, należy zwrócić uwagę na tryb życia pacjenta i przestrzeganie zasad higieny snu. Na tym etapie diagnozowania przyczyny bezsenności lekarz zwykle zaleca założenie i prowadzenie dzienniczka snu. Po zebraniu wszystkich tych informacji możliwe jest podjęcie rozważnej decyzji odnośnie do zalecanej metody leczenia. Jeśli ustalenie przyczyny bezsenności nie jest możliwe, wskazana jest konsultacja w poradni leczenia zaburzeń snu, w której specjaliści oceniają rzadsze przyczyny bezsenności, takie jak: zaburzenia rytmu okołodobowego, zespół niespokojnych nóg, bezsenność idiopatyczna. Pobierz dzienniczek snu [PDF] Leczenie Terapia poznawczo-behawioralna Terapia poznawczo-behawioralna (cognitive-behavioral therapy – CBT) jest podstawową formą leczenia bezsenności pierwotnej. Przeprowadzenie interwencji behawioralnych, czyli zmieniających zachowanie, wskazane jest jednak również u pacjentów z wtórnymi postaciami bezsenności przewlekłej, czyli współistniejącej z innymi chorobami. Wyniki badań naukowe wskazują, że większość pacjentów z bezsennością przewlekłą, niezależnie od jej przyczyny, zmienia tryb życia oraz zaczyna myśleć o śnie w taki sposób, że bezsenność się utrwala. Do najważniejszych czynników utrwalających bezsenność zaliczamy: wydłużenie czasu spędzanego w łóżku, próby wyrównywania niedoboru snu poprzez wcześniejsze kładzenie się spać lub pozostawanie dłużej w łóżku po bezsennej nocy, drzemki w ciągu dnia, rezygnacja z aktywności fizycznej, próby zaśnięcia na siłę i oczekiwanie na sen w łóżku, nawet wtedy, gdy sen nie przychodzi, wieczorne oczekiwanie z napięciem i lękiem na to jaka okaże się kolejna noc, nadmierne zajmowanie się jakością własnego snu, zbyt częste i długie przyjmowanie leków nasennych lub spożywanie alkoholu przed snem. Aby bezsenność ustąpiła konieczne jest usunięcie powyższych czynników utrwalających. Do najważniejszych interwencji poznawczo-behawioralnych w leczeniu bezsenności zaliczamy skrócenie czasu snu, kontrolę bodźców i higienę snu. Tabela. Interwencje behawioralne (zmieniające zachowanie) w leczeniu bezsenności Technika redukcji czasu snu Początkowo czas w łóżku jest skracany, tak aby tylko nieznacznie przekraczał czas snu, np. jeśli średnia długość snu (najlepiej określona na podstawie analizy danych z dzienniczka snu) wynosi 5 godzin, a czas spędzony w łóżku 8 godzin, zaleca się skrócenie tego ostatniego do 5,5 godziny (średni czas snu plus 30 minut). W kolejnych tygodniach, jeśli wydajność snu (iloraz całkowitego czasu snu i czasu spędzanego w łóżku) przekracza 85–90%, czas w łóżku jest wydłużany o 15–20 minut, jeśli wydajność snu wynosi poniżej 80%, czas w łóżku jest o 15–20 minut skracany, jeśli wydajność snu pozostaje na poziomie 80–85%, czas spędzany w łóżku pozostaje bez zmian. Pozostały czas doby należy spędzać aktywie poza łóżkiem, zwiększając tym samym biologiczną potrzebę snu. Część ekspertów zaleca, aby nie skracać czasu w łóżku do mniej niż 6 godzin. Technika kontroli bodźców Przestrzeganie następujących zaleceń pozwala na ponowne powiązanie (uczenie się warunkowe) łóżka/sypialni z sennością i snem: 1) wieczorem kładź się spać, tylko jeżeli czujesz się senny, 2) używaj łóżka tylko do snu i życia seksualnego, inne rodzaje aktywności – jak czytanie, oglądanie telewizji, jedzenie – należy wykonywać poza łóżkiem, 3) jeśli nie możesz zasnąć lub po przebudzeniu powrócić do snu w ciągu 20 minut, wyjdź z łóżka i udaj się do innego pomieszczenia, do łóżka wróć dopiero wtedy, gdy znowu poczujesz się senny, 4) wstawaj rano zawsze o tej samej porze, niezależnie od tego jak spałeś poprzedniej nocy, 5) unikaj drzemek w czasie dnia. Higiena snu Przestrzeganie następujących zaleceń poprawia jakość snu: 1) zaniechanie spożycia kofeiny w ciągu 6 godzin przed planowanym czasem snu, 2) zaniechanie spożywania alkoholu i palenia papierosów wieczorem, 3) unikanie spożywania ciężkich posiłków oraz dużej ilości płynów w ciągu 3 godzin przed planowanym czasem snu, 4) wzmożenie aktywności fizycznej i umysłowej w trakcie dnia, unikanie jednak wysiłku fizycznego i wzmożonej aktywności umysłowej w ciągu 3 godzin przed planowanym czasem snu, 5) zachowanie stałego czasu kładzenia się do łóżka i wstawania rano oraz zakaz kładzenia się do łóżka w czasie dnia, 6) unikanie wieczorem silnego, jaskrawego światła, należy przy tym zwrócić uwagę, że źródłem światła jest także telewizor oraz ekran komputera, 7) umieszczenie zegara w sypialni w taki sposób, aby nie był on widoczny z łóżka. Innym technikami poznawczo-behawioralnymi zalecanymi w leczeniu bezsenności są: treningi relaksacyjne, edukacja na temat snu i jego roli, techniki restrukturyzacji poznawczej, techniki zatrzymania myśli, uruchomienia wyobraźni, myślenia paradoksalnego. Leczenie farmakologiczne W leczeniu farmakologicznym bezsenności możliwe jest stosowanie następujących grup leków: nasenne, uspokajające z grupy pochodnych benzodiazepiny, przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne i przeciwhistaminowe oraz preparaty dostępne bez recepty, na przykład melatonina, melisa, waleriana oraz preparaty złożone zawierające substancje roślinne zmieszane w różnych proporcjach. Leki nasenne i pochodne benzodiazepiny są w Polsce jedynymi lekami zarejestrowanymi do leczenia farmakologicznego bezsenności. Leki nasenne, do których zaliczamy zopiklon, zolpidem i zaleplon, można stosować w leczeniu z wyboru w przypadku bezsenności przygodnej i krótkotrwałej powodowanej stresem, zmianą sytuacji życiowej i innymi krótko trwającymi, przemijającymi problemami, pod warunkiem, że planowany czas ich przyjmowania będzie krótki – tzn. nie będzie przekraczał 2–4 tygodni. Po tym czasie, jeśli przyjmowanie leków nasennych jest nadal konieczne, powinny być one stosowane z przerwami, w miarę możliwości nie częściej niż 3–4 razy w tygodniu. Krótkotrwałe i przerywane przyjmowanie leków nasennych zapobiega powstawaniu tolerancji, co oznacza, że leki nie tracą swego korzystnego działania na sen, znacznie się zmniejsza również ryzyko uzależnienia się od leków nasennych. Pochodne benzodiazepiny poza działaniem nasennym wykazują także działanie przeciwlękowe, przeciwdrgawkowe, zmniejszają napięcie mięśniowe, pogarszają pamięć i funkcje poznawcze, hamują ośrodek oddechowy oraz zaburzają koordynację ruchów i równowagę. Z tych powodów ich stosowanie nie jest wskazane w leczeniu bezsenności, jeśli problemy ze snem nie są powodowane stanem silnego wzburzenia lub przeżywaniem silnego lęku. Są przeciwwskazane u pacjentów w wieku powyżej 65. roku życia, ze względu na zwiększone ryzyko powodowania upadków i pogarszanie pamięci. Hamujący wpływ na ośrodek oddechowy sprawia, że pochodnych benzodiazepiny nie należy również podawać osobom z zaburzeniami oddychania w czasie snu (chrapaniem obturacyjnym i bezdechem sennym). Leków nasennych i pochodnych benzodiazepiny nie powinno się także zalecać pacjentom uzależnionym od alkoholu lub z dodatnim wywiadem w kierunku takiego uzależnienia. Jeśli istnieje konieczność stałego przyjmowania leków promujących sen, albo są przeciwwskazania do stosowania leków nasennych, lekarz może rozważyć terapię lekami przeciwdepresyjnymi, przeciwpsychotycznymi i przeciwhistaminowymi. Leki z tych trzech grup nie powodują uzależnienia i można je przyjmować przez wiele miesięcy, a nawet kilka lat. Leki przeciwdepresyjne, takie jak: doksepina, mianseryna, mirtazapina, trazodon, są bardzo często stosowane w leczeniu przewlekłej bezsenności w poradniach leczenia zaburzeń snu. Odmiennie niż w leczeniu depresji, w przypadku bezsenności leki te należy zalecać w małych dawkach, ważne też, by były one przyjmowane już na kilka godzin przed snem, a nie tak jak leki nasenne – tuż przed położeniem się do łóżka. Leki przeciwpsychotyczne, takie jak np.: chlorprotyksen, kwetiapina, lewomepromazyna, olanzapina, promazyna i prometazyna, stosowane w małych dawkach, są również wykorzystywane w leczeniu bezsenności na przykład u pacjentów z uzależnieniami w wywiadzie lub u osób z organicznymi zaburzeniami psychicznymi. Ze względu na możliwe działania niepożądane (np. przyrost masy ciała, obniżanie ciśnienia tętniczego, możliwość powodowania sztywności i drżenia) leki te powinny być rozważane w leczeniu zaburzeń snu w dalszej kolejności. Preparaty dostępne bez recepty są powszechnie stosowane przez osoby z zaburzeniami snu, najczęściej bez konsultacji z lekarzem. W przypadku przewlekłych zaburzeń snu, które najczęściej powodowane są depresją, zaburzeniami lękowymi lub chorobami somatycznymi, opóźnia to zwykle moment ustalenia właściwego rozpoznania i rozpoczęcia skutecznego leczenia przyczynowego. Z tego powodu preparaty roślinne dostępne bez recepty należy rozważać, jako alternatywę dla leków nasennych, tylko wówczas, gdy bezsenność ewidentnie wynika ze stresu i ma charakter krótkotrwały. Warto również zwrócić uwagę na to, że tylko niektóre z dostępnych bez recepty preparatów roślinnych były oceniane w badaniach naukowych. Jeśli badania takie zostały wykonane, szczegółowe dane znajdują się przeważnie na stronach internetowych producenta danego preparatu, z dokładną informacją u jakich pacjentów i pod jakimi warunkami powinien on być stosowany. Melatonina nie jest substancją promującą sen w ścisłym tego słowa znaczeniu, ale raczej chronobiotykiem, czyli substancją wyznaczającą właściwą porę na sen. Głównym i jedynym zadaniem fizjologicznym melatoniny jest wskazywanie organizmowi godzin nocnych. Najbardziej skuteczne działanie melatonina wykazuje u osób z zaburzeniami snu powodowanymi pracą zmianową, przekraczaniem stref czasu, u osób niewidomych oraz u pacjentów z zespołem opóźnionej fazy snu. W przypadku innych postaci bezsenności melatonina nie jest już tak skuteczna.
Problemy ze snem spotykane bywają stosunkowo często u osób, które zmagają się z przewlekłymi dolegliwościami bólowymi. Na bezsenność skarżyć się mogą m.in. pacjenci z: reumatoidalnym zapaleniem stawów, chorobami nowotworowymi, zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. czy osoby zmagające się z chorobą zwyrodnieniową
Bezsenność u dziecka Bezsenność u dziecka prowadzi do różnych trudności nie tylko u malucha, ale i u jego rodziców – w końcu to oni właśnie nierzadko są budzeni przez swoją pociechę wtedy, kiedy nie może ona zasnąć. Istnieje dużo przyczyn bezsenności u dziecka. Jak rozpoznać, co przeszkadza maluchowi spać i co zrobić, aby malec mógł spokojnie zasypiać i przesypiać całą noc? Jednym z wyróżnianych zaburzeń snu jest bezsenność. Przejściowe trudności z zaśnięciem czy utrzymaniem snu przytrafiają się każdemu człowiekowi i zasadniczo nie muszą budzić wtedy niepokoju. Zdecydowanie inaczej jest już jednak wtedy gdy bezsenne noce przytrafiają się człowiekowi co rusz – stan ten może prowadzić do wielu konsekwencji, gdzie część z nich może być bardzo nawet groźna. Niemożność spania komplikuje życie każdego doświadczającego takiego problemu człowieka. Szczególnie poważnym problemem jest bezsenność u dziecka. Spis treści: Rozpoznanie bezsenności u dzieci Objawy bezsenności u dzieci Przyczyny bezsenności u dzieci Bezsenność u dzieci a różne choroby Bezsenność u dzieci a dieta Bezsenność u dzieci a zażywane leki Bezsenność u dzieci a stres Bezsenność u dzieci a warunki w sypialni Badania zlecane przy bezsenności u dzieci Bezsenność u dzieci - porady Rozpoznanie bezsenności u dzieci Wydawać by się mogło, że bezsenność u dziecka stwierdzić jest bardzo łatwo – w końcu problem polega na tym, że dziecko nie może zasnąć, ciągle budzi się ze snu czy bardzo wcześnie wstaje z łóżka. Rzeczywiście część dzieci wtedy gdy doświadcza bezsenności, udaje się do swoich rodziców i informuje ich o tym. Taka sytuacja dotyczy jednak przede wszystkim najmłodszych pociech, starsze – dziesięciolatki i nastolatki – mogą wcale nie poinformować opiekunów o tym, co ich spotyka. Istnieją jednak pewne objawy, które pozwalają rodzicom przypuszczać, że ich pociecha może zmagać się z bezsennością. Objawy bezsenności u dzieci Niepokoić powinny przede wszystkim takie problemy, jak: nadmierna senność w ciągu dnia, nagłe pogorszenie koncentracji, uwagi i zdolności zapamiętywania u dziecka, zmniejszenie aktywności za dnia, wyraźne obniżenie nastroju, pojawianie się u dziecka niepokoju lub drażliwości wieczorną porą, gdy zbliża się pora na udanie się do łóżka, pogorszenie zachowania dziecka – grymaszenie, niereagowanie na polecenia (szczególnie, gdy wcześniej pociecha nie sprawiała takich problemów), nagłe opuszczenie się w nauce. Czytaj: Lęki nocne u dzieci, czyli skąd się bierze potwór w szafie, strachy i złe sny Przyczyny bezsenności u dzieci Kiedy rodzice zetkną się z bezsennością u dziecka, zdecydowanie powinni zacząć zastanawiać się nad tym, co mogło doprowadzić do tego problemu. Przede wszystkim jest to ważne z powodu możliwych konsekwencji bezsenności. Może ona skutkować zarówno spowolnieniem rozwoju malucha, jak i osiąganiem przez niego zdecydowanie gorszych wyników w nauce. Należy także zwrócić uwagę na to, że bezsenność to przecież również i pogorszenie koncentracji – nieuważne dziecko może np. przejść przez ulicę w nieodpowiednim momencie, czego konsekwencji przybliżać tutaj prawdopodobnie nie trzeba. Oprócz już wymienionych aspektów, poszukiwanie przyczyny bezsenności u dziecka jest ważne także i przez to, że problem może wywoływać schorzenie, które może wymagać leczenia. Problemy ze snem u dziecka mogą być jednak spowodowane: przez niewłaściwą dietę stres podawanie różnych leków Przyczynę bezsenności u dziecka zdecydowanie należy stwierdzić, ponieważ działania które umożliwią uporanie się z tym problemem, mogą być różne w zależności od konkretnego źródła tego zaburzenia snu. Bezsenność u dzieci a różne choroby Mnogość schorzeń, w których jednym z objawów może być właśnie bezsenność u dziecka, może wręcz zadziwiać. Tak naprawdę bowiem do problemu mogą doprowadzać jednostki należące do całkowicie odrębnych dziedzin medycyny, takie jak: astma (szczególnie wtedy, gdy nie jest ona właściwie kontrolowana), alergie (nie pozwalać dziecku spokojnie spać może np. alergiczny nieżyt nosa), zaburzenia hormonalne (np. nadczynność tarczycy), zespół niespokojnych nóg, obturacyjny bezdech senny, zaburzenia psychiczne (np. depresja, choroba afektywna dwubiegunowa, ale i zaburzenia ze spektrum autyzmu czy ADHD i zaburzenia lękowe), refluks żołądkowo-przełykowy. Przeczytaj: Refluks u niemowląt - kiedy ulewanie u niemowląt może być niebezpieczne Bezsenność u dzieci a dieta Czasami przyczyna bezsenności u dziecka jest dość prozaiczna – problem może być bowiem związany z niewłaściwą dietą małego człowieka. Przede wszystkim do problemów ze snem może doprowadzać spożywanie przez dzieci substancji, która przez dorosłych zażywana jest w celu pobudzenia organizmu do działania – kofeiny. Wydawać by się mogło, że dzieci nie spożywają kofeiny. Prawda jest jednak taka, że substancję tę znaleźć można w napojach typu cola czy napojach energetycznych (te ostatnie bywają niestety chętnie wypijane przez nastolatków). Bezsenność u dzieci a zażywane leki Zaburzenia snu u dziecka mogą być spowodowane również i przez pewne leki. Stosunkowo duża ilość farmaceutyków może prowadzić do bezsenności u dziecka. Wśród leków, które mogą skutkować takim problemem, wymienia się: leki przeciwdrgawkowe glikokortykosteroidy preparaty przeciwdepresyjne środki stymulujące stosowane w leczeniu ADHD Czytaj: Leki uspokajające dla dzieci: kiedy i jak je stosować? Bezsenność u dzieci a stres Wydawać by się mogło, że dzieciństwo to okres totalnej beztroski, gdzie malec nie powinien doświadczać w swoim życiu jakichś poważniejszych, stresujących sytuacji. Zdecydowanie nie jest to prawda – nawet najmłodsze, kilkuletnie zaledwie dzieci mogą zmagać się z silnymi stresorami, które ostatecznie doprowadzić mogą u nich do bezsenności. Wiele stresujących sytuacji może być przyczyną zaburzeń snu. Zdarza się bowiem, że dziecko silnie stresuje samo uczęszczanie do szkoły, jak i to, że ma ono trudności z jakimś jednym konkretnym przedmiotem. Bezsenność u dziecka może być spowodowana jego kompleksami (np. dziecko może czuć się gorsze od swoich rówieśników przez to, że jest ono od nich zdecydowanie niższe), problem może pojawiać się także i u ofiar bullyingu. Bezsenność u dzieci a warunki w jego sypialni Czasami dziecko nie śpi w nocy, bo… po prostu nie ma do tego warunków. Problem jak najbardziej może bowiem wynikać z tego, że dziecko ma bardzo niewygodne łóżko, jak i z tego, że w jego sypialni jest zbyt gorąco lub odwrotnie – zbyt zimno. Bezsenność u dziecka może pojawiać się także i wtedy, gdy w jego sypialni jest zbyt jasno (np. przez dostające się przez niezasłonięte okno intensywne światło ulicznej latarni) lub gdy dociera do jego pokoju zbyt dużo dźwięków z innych pomieszczeń. Czytaj: Łóżeczko niemowlaka: te rzeczy nie powinny się w nim znajdować Badania zlecane przy bezsenności u dzieci Maluch, który zmaga się z bezsennością, bezapelacyjnie powinien trafić do lekarza. Najpierw jednak rodzice sami powinni uważnie zastanowić się, co może być źródłem problemu. Może się przecież okazać, że wystarczające do jego rozwiązania będzie ograniczenie spożywania przez niego zawierających kofeinę napojów. Czasami problem przemija zaś po dokonaniu odpowiednich modyfikacji w sypialni malucha, np. dziecko przestaje mieć trudności ze spaniem wtedy, gdy jego sypialnia jest regularnie wietrzona i ostatecznie panująca w niej w nocy temperatura staje się optymalna do spania. W sytuacji, gdy rodzice zdecydowanie nie mają pomysłu, co może odpowiadać za trudności ze snem u ich pociechy, wtedy nie ma już na co czekać – trzeba po prostu udać się do lekarza. Nie sposób tutaj wymienić wszystkich badań, które mogą być zlecane w przypadku poszukiwania przyczyny bezsenności u dziecka. Wszystko uzależnione jest bowiem od tego, jakie będą podejrzenia medyka. W sytuacji, gdy pojawiające się u dziecka dodatkowe – poza bezsennością – dolegliwości będą sugerowały np. nadczynność tarczycy, najistotniejsze będą badania laboratoryjne. Wtedy zaś, gdy u dziecka będzie podejrzewana astma, konieczne stanie się wykonanie badań czynnościowych układu oddechowego (takich jak spirometria z próbą rozkurczową). Leczenie bezsenności u dzieci Nie ma jednego, uniwersalnego remedium na bezsenność u dziecka – różnie może przebiegać leczenie tego problemu w zależności od tego, skąd on się wziął. Wtedy, gdy za trudności ze snem odpowiadają jakieś choroby, konieczne jest właściwe i skuteczne ich leczenie. W sytuacji, gdy bezsenność u dziecka spowodowana jest przez leki, dokonane mogą być modyfikacje w farmakoterapii – małemu pacjentowi zalecone może być stosowanie takich farmaceutyków, które w mniejszym stopniu grozić będą wystąpieniem bezsenności. Kiedy zaś za bezsennością u dziecka stoi przewlekły stres, konieczne może stać się uczęszczanie z dzieckiem do psychologa. Bezsenność u dzieci - porady Czasami, pomimo przeprowadzenia bardzo dokładnych nawet badań, przyczyny bezsenności u dziecka nie udaje się stwierdzić. Rodzice dzieci, u których wystąpi taka sytuacja, nie są jednak zmuszeni pogodzić się z tym, że ich pociecha noce spędza bez zmrużenia oka – również i oni mogą podjąć się działań, które zwiększą szanse na spokojny sen malucha. Przede wszystkim konieczna jest dbałość o odpowiednią higienę snu. Wskazane jest – i to zarówno w dni, w których malec idzie do szkoły, jak i w dni wolne od nauki – by wstawał on i kładł się do łóżka o stałych porach. W godzinach wieczornych warto dbać o to, by dziecko nie spędzało już czasu przy telewizorze, komputerze czy smartfonie – korzystanie z takich urządzeń może później utrudniać zaśnięcie. Bezpośrednio przed snem dziecko nie powinno raczej biegać po całym mieszkaniu – czasem na zabawę jest popołudnie, wieczór już niekoniecznie. Godziny wieczorne maluch powinien spędzać raczej na wyciszających, spokojnych aktywnościach, takich jak np. czytanie czy, w przypadku młodszych pociech, po prostu oglądanie książeczek. Jeżeli dziecko ma trudności ze snem, to warto wtedy rozważyć usunięcie z jego pokoju zegarów i innych przedmiotów wskazujących godzinę. Dzieje się bowiem tak, że kiedy człowiek nie może zasnąć, uporczywe sprawdzanie godziny – i związana z tym świadomość, że mimo późnej pory sen wciąż nie nadchodzi – nasila po prostu niepokój i w efekcie utrudnia oddanie się w ramiona Morfeusza. Usunąć zegary z pokoju malucha raczej nietrudno, a naprawdę umożliwia to niejednemu z dzieci spokojniejsze zasypianie.
Co najważniejsze, u 72 osób cierpiących na bezsenność efektywność snu (tj. sen obiektywny, a nie odczuwany) i funkcje poznawcze wyjaśniały 7,5–7,9% całkowitej zmiany składu mikrobioty jelitowej (pod względem wariantów i rodzajów bakterii (sidenote: Wariant sekwencji amplikonu Termin oznaczający pojedyncze sekwencje DNA
Bezsenność to nie tylko przypadłość z którą zmagają się dorośli. Zjawisko to dotyka także dzieci. Wielu rodziców doświadcza sytuacji, kiedy zmęczone i wyczerpane po całym dniu aktywności dziecko na hasło, że pora już spać natychmiast się ożywia. Gdy już uda się je położyć do łóżka jest to tylko jedynie połowa sukcesu, ponieważ dziecko domaga się opowiedzenia lub przeczytania kolejnych bajek a sam proces usypiania zdaje się zupełnie nie mieć nie tylko dorosłychWbrew pozorom bezsenność wśród dzieci i młodzieży jest dość częstym zjawiskiem. Statystyka pokazuje, iż do 30% dzieci w wieku od 1-3 lat przejawia trudności związane z zasypianiem a także licznymi wybudzeniami w ciągu nocy. Ponadto rodzice średnio 15% dzieci w wieku od 4-10 lat zgłaszają występujący pod różnymi postaciami opór przed położeniem się do łóżka i zaśnięciem. W grupie nastolatków nawet 15% z nich przejawia objawy przewlekłej dziecięcej bezsennościBezsenność u dzieci może mieć bardzo różne powody. Najczęściej jednak obserwowana jest bezsenność, której nadano nazwę bezsenności behawioralnej. Może ona występować u około 10-30% dzieci w wieku przedszkolnym i u około 15% dziecięcej populacji w pierwszych latach szkoły, czyli tzw. nauczaniu początkowym. Dziecięca bezsenność może mieć podłoże związane z uwarunkowaniem początku snu. Ale nie tylko, ponieważ może ona także wynikać z braku dyscypliny ze strony rodziców, czyli niewłaściwego wyznaczania granic. Jeżeli zaś mówimy o dzieciach w wieku szkolnym oraz nastolatkach, ich bezsenność, podobnie jak u osób dorosłych, ma podłoże psychofizjologiczne. Dzieci mogą gorzej spać w okresie nauki chodzenia, czyli pokonywania tzw. kamieni milowych. Bezsenność może również wynikać z zachodzących u dziecka procesów podczas jego rozwoju psychicznego. Mowa tu chociażby o lęku separacyjnym, z którym mamy do czynienia wówczas, gdy dziecko rozstaje się z rodzicami na całą behawioralnaU dzieci bezsenność behawioralna to występujące różnorakie problemy z zaśnięciem, czyli wydłużony czas zasypiania, opóźnianie godziny położenia się do łóżka, znaczny opór przed snem czy coraz dłuższe nocne wybudzenia, które wymagają interwencji ze strony rodziców. Skutkami bezsenności u dzieci są najczęściej: pobudzenie psychoruchowe, rozdrażnienie, gorsza uwaga i niższy poziom koncentracji. Tego typu zaburzenia wpływają nie tylko na samo dziecko ale mają wpływ także na funkcjonowanie całej behawioralne w leczeniu dziecięcej bezsenności dają skuteczność wynoszącą ponad 80%. Terapia behawioralna zaburzeń snu u dzieci może być stosowana już u dzieciaków w wieku powyżej sześciu miesięcy. U młodszych milusińskich należy zapobiegać tego typu problemom poprzez wykształcanie odpowiednich nawyków związanych ze snem a ponadto warto jest stosować zasady higieny snu. Metodą przeznaczoną dla małych dzieci jest metoda wygaszania, która polega na stopniowym wyciszaniu niewłaściwych nawyków oraz zachowań ściśle związanych ze snem. Ingerencja rodziców jest tutaj niezbędna. Do wyżej wymienionych nawyków i zachowań zalicza się: opór przed położeniem się spać, nawoływanie rodziców podczas nocnych wybudzeń dziecka, potrzebę obecności przynajmniej jednego rodzica w trakcie zasypiania. Inną metodą, której sprzeciwia się większość rodziców jest ignorowanie płaczu dziecka, które płacze i nawołuje rodziców w ciągu nocy, od godziny położenia go do łóżka aż do pory ustalonej konkretnie pobudki. Sposób ten wydaje się dość brutalny, jednakże warto wiedzieć iż jest on skuteczny, szybki (efekty widać już trzeciej nocy) a także jest bezpieczny dla psychicznego rozwoju higiena snu jest inna dla poszczególnych grup wiekowych – mniejszych dzieci, starszaków oraz nastolatków. Warto jest zapoznać się z tymi zasadami i wprowadzić je w życie, oczywiście w miarę możliwości. Bezsenności nie wolno nam lekceważyć, ponieważ jej skutki są niebezpieczne szczególnie dla dzieci, które w tym czasie pozostają w sferze rozwoju. Jeżeli ten sam problem, dotyczący osób dorosłych, stanowi zagrożenie dla ich zdrowia a nawet życia, pomyślmy jak niebezpieczny może być dla naszego dziecka.- Д քፌ свинаዞቶ
- Λоκиበυшυ охуνиж юхθսθպ
- Ψոψε вዶደաжи σуτуλ
- Псуցաбоቆу оտυ ኅеκытቨ
- Քէ τቁտጅрси уτу
Strona Główna Pytania I Odpowiedzi Lęki I Bezsenność U Latka - Czy Potrzebna Wizyta? lęki i bezsenność u latka - czy potrzebna wizyta? 6 odpowiedzi Witam, od jakiegoś czasu mamy problem z naszym 8,5 letnim synem. Jest bardzo uczuciowym dzieckiem i przywiązanym do mnie. Codziennie wieczorem jak przychodzi pora spania zaczynają się u Niego lęki. Mówi, że czuje już teraz że nie będzie mógł zasnąć, że w środki czuje takie drżenie i że to go zmusza do tego żeby nie zasypiać a On nie potrafi być silniejszy. Kiedy podchodzimy do Niego ze spokojem i próbujemy tłumaczyć mam wrażenie, że wykorzystuje to jeszcze bardziej zaczyna płakać i wymyślać coraz więcej argumentów żeby się kłaść. Kilka razy przed zaśnięciem wychodzi z pokoju bo np. boli go głowa, brzuch go boli, chce mu się wymiotować itp. Próbowaliśmy z Nim rozmawiać, Najpierw mąż któremu powiedział że nie wie dlaczego tak się dzieje, że to poprostu jest od Niego silniejsze. Mi powiedział natomiast, że boi się że jak On będzie spał to coś mi się stanie dlatego nie może zasnąć bo czuje to drżenie (strach o mnie), więc chodzi żeby sprawdzić czy wszystko ze mną dobrze dlatego wymyśla preteksty jak np. ból głowy. Myślę, że jest to bardzo prawdopodobne. Syn bardzo domaga się od nas uwagi. Praktycznie wszędzie za mną chodzi, wiecznie się chce przytulać i powtarza, że mnie kocha. No i wmawia sobie, że jest "beznadziejny" i nikt Go nie kocha. Nie wiem już jak sobie radzić. Ma wspólny pokój z 4 letnim bratem który wcześniej musi chodzić spać. Wczoraj specjalnie zagadywał brata jak położyli się spać żeby ten czasem nie zasnął. Jak już zaśnie to w nocy raczej nie chodzi. Kiedyś (zanim zaczęły się te problemu) zdarzało mu się wstawać ale to było troszkę jak lunatykowanie (rozmawiał ze mną), ale wystarczyło go skierować do łóżka i od razu spał, a następnego dnia tego nie pamiętał. Jest osobą leniwą ale nie ma problemów w szkole, nauczyciele nie skarżą się na Niego. Jest osobą bardzo towarzyską chodź Ja staram się rozmawiać z nim cierpliwie i tłumaczyć ale przyznaję, że sama tracę w końcu cierpliwość. Mąż jest osobą raczej stanowczą. Czy potrzebna jest wizyta u psychologa czy może jest sposób w jaki sami możemy sobie z tym poradzić? Z góry bardzo dziękuję za pomoc, Pozdrawiam Witam, lęki nocne dotykają wielu dzieci, wtórnie mogą powodować zaburzenia koncentracji, ale także nerwową atmosferę w domu. Trudno jest jednoznacznie określić ich przyczynę, nie znając szerszego kontekstu rodzinnego oraz ogólnie życia codziennego syna. Prawdopodobnie ważny jest wątek silnej więzi z Panią, co chłopiec sam z resztą nazywa mówiąc o niepokoju o Panią. Dzieci we wczesnym wieku szkolnym czasami cierpią z powodu lęków separacyjnych, takiej obawy przed rozstaniem, szczególnie z matką, ponieważ wychodzą w świat, stają się bardziej samodzielne, wymagania i role się zmieniają. Bywa, że lęki separacyjne są przejściowe, ale ich przyczyny mogą być także głęboko zakorzenione, wtedy brak wsparcia w poradzeniu sobie z nimi może prowadzić do poważniejszych konsekwencji. Warto byłoby zastanowić się, czy rozpoczęciu nocnych lęków nie towarzyszyły jakieś zmiany lub ważne wydarzenia (np. zmiana nauczyciela w szkole, przeprowadzka, śmierć w rodzinie, zmiana pracy rodzica). Czasami błahe dla dorosłego sprawy mogą być bardzo stresujące dla dzieci. Podsumowując, radziłaby wybrać się do specjalisty – psychologa lub psychoterapeuty rodzinnego, który będzie miał możliwość głębszego rozpoznania problemu. Zachęcam także do przeczytania mojego artykułu o lękach dziecięcych, który dosyłam poniżej. "Dziecięcy lęk" Lęk to trudny temat i trudna emocja. Zdarza się że dzieci wrażliwe boją się w sytuacjach obiektywnie niezagrażających. Lęki objawiają się w koszmarach sennych, zamartwianiem się, ogólnym zalęknieniem i nadmierną wrażliwością, lękiem w konkretnych sytuacjach np. przed ciemnością, strachem przed jakimś zwierzęciem lub przedmiotem. Każde dziecko może objawiać je inaczej, mogą one też co innego oznaczać. Dorosłym trudno jest to zrozumieć, lęki są bagatelizowane, czasami traktowane, jako wymysł. Czasami tak drażnią rodziców, że starają się je wyperswadować krzykiem, nerwowym racjonalnym tłumaczeniem, które być może trafiłoby do dorosłego, ale nie do dziecka. Dziecko to nie jest niższy dorosły, nie trafiają do niego te same argumenty. Aby wygrać z lękami, najpierw trzeba je zrozumieć, dotrzeć do przyczyn i mechanizmów, które je podtrzymują. Pierwszą rzeczą nad którą należy się zastanowić to, kiedy pojawiły się lęki. Czy zbiegły się w czasie z jakimś ważnym wydarzeniem? Ze śmiercią kogoś bliskiego, narodzinami rodzeństwa, rozstaniem rodziców, zmianą szkoły, długotrwałym wyjazdem, pojawieniem się nowej osoby w otoczeniu dziecka? Pamiętajmy o tym, że znów musimy postarać się spojrzeć na świat oczami dziecka. Dla dorosłego remont w domu nie jest wydarzeniem mogącym wpłynąć na jego funkcjonowanie, dla dziecka może być na tyle ważny, że wpłynie na nie emocjonalnie, zmieniając stałą przestrzeń życiowa do której było przyzwyczajone i w której czuło się bezpiecznie. Oczywiście nie namawiam do tego, aby w życiu dziecka wszystko wyglądało identycznie od narodzin do dorastania lecz do uważności w spostrzeganiu. Jeżeli problem lęków się pojawił poszukajmy zmiany, która mogła być dla dziecka istotna. Ważną rzeczą jest to, że lęk może nie być ukierunkowany na to co dziecko przedstawia, jako przedmiot strachu. Znaczy to tyle, że jeżeli dziecko reaguje panicznym lękiem na psa, nie musi oznaczać że boi się psa lecz lękiem objawia się jego napięcie emocjonalne. Lęk może być objawem napięcia. Często zdarza się, że lęki pojawiają się wraz z narodzinami młodszego rodzeństwa. Mogą być wtedy wyrazem potrzeby zwrócenia na siebie. Lęki mogą odzwierciedlać obawę przed opuszczeniem przez rodziców, napięcie związane z rywalizacją z rodzeństwem, niepokój o to czy dziecko sprawdzi się w roli starszego brata, czy siostry. Jeżeli mamy podejrzenia, że taka sytuacja może być przyczyną lęków dziecka ważne jest, aby znaleźć chwilę na spędzenie wspólnego czasu z dzieckiem. Dobrze jest znaleźć czas na zabawę z dzieckiem, poświęcony tylko jemu. Na przykład wspólna gra planszowa tylko taty z dzieckiem lub tylko mamy z dzieckiem. Ten czas naprawdę nie musi być długi, ważne żeby był systematyczny, wystarczy 15 minut każdego dnia, na zmianę raz mama raz tata. Krótkich atrakcyjnych zabaw na taki czas jest wiele. Są gry planszowe, zabawy edukacyjne, można czytać bajkę, piec razem ciasteczka, naprawiać wspólnie samochód, wyjść na spacer lub wybrać którąś z zabaw poprawiających relację opisanych przeze mnie tutaj. Bywa i tak, że lęku nie można umiejscowić w czasie jakiejś zmiany w życiu dziecka, że nic ważnego się nie wydarzyło lub że dziecko przejawia lęk od zawsze. Warto jest zastanowić się nad tym, jaka postać przyjmuje czy jest uogólniony czy jest tak zwaną fobią, czyli strachem przed czymś konkretnym. Lęk uogólniony może być przejawem pewnej atmosfery, która jest w domu. Zdarza się, że rodziny przekazują lęk dzieciom lub jednemu tylko dziecku. Bywa tak w rodzinach, które mają w poprzednich pokoleniach, jakąś historię uruchamiająca lęk np. nagła śmierć rodzica, wujka, dziadka czy też kolegi lub poczucie, że świat jest zły, bo ludziom nie można ufać, ktoś kiedyś był dotkliwie oszukany, okradziony lub skrzywdzony. W takich rodzinach przekazuje się strach przed światem często nieświadomie w ciągłych ostrzeżeniach, wyolbrzymianiu krzywd czy cierpień, przestrogach w lęku rodziców. Taki problem często dotyczy też dzieci, których rodzice wykonują zawód, w którym spotykają się ze złem, ludzkim cierpieniem jak np. policjanci, sędziowie. Taka praca nierzadko powoduje przesiąknięcie przekonaniem, że zło jest wszechobecne, bo spotyka się jego skutki codziennie, powoduje to podświadome przekazywanie swojego lęku dziecku. Lęk może wiązać się także z nadopiekuńczością rodziców. Takie przekazywanie obaw i niebezpieczeństw świata dotyczy często rodziców dzieci, które miały problemy zdrowotne we wcześniejszym dzieciństwie lub nawet okresie ciąży. Chęć chronienia dziecka u matek, które przeżyły zagrożenie zdrowia swojej pociechy jest naturalna, jednak trzeba być świadomym, kiedy nabiera zbyt dużej intensywności. A kiedy jej nabiera? Odpowiedź nie jest jednoznaczna, bo każda sytuacja, osobowość, umiejętności i realia są inne. Należy jednak wiedzieć, że nadopiekuńczość, która nie pozwala na rozwój jest troską nadmierną. Tu przebiega granica. Rozwój jest prawem dziecka, a pozwalanie nań rodzica jest jego obowiązkiem. Wszelkie działania stopujące naturalny rozwój dziecka są dla niego krzywdzące. Mogą powodować lęki, także lęk separacyjny (więcej TUTAJ), trudności w relacjach, czasami prowadzić do głębokich zaburzeń. Jakkolwiek mama drżąca na myśl o tym, że siedmiolatek może sam pójść do pobliskiego sklepu lub tata obskakujący dwuletnią córkę, aby się nie przewróciła na rowerku wyrażają tylko swoją troskę, to przy okazji zarażają dziecko swoim lękiem. Nieraz widywałam rodziców odprowadzające dzieci do przedszkola ze łzami w oczach (rodziców), uspokajające panicznym szeptem „Tylko się nie bój, wszystko będzie dobrze”. Pytanie tylko do kogo kierowali te słowa, do siebie, czy do syna? Pamiętajmy, że nasze komunikaty to nie tylko słowa, ale cały ładunek emocjonalny, który za sobą niosą. Na poziomie słów przekaz jest uspokajający, trafiony, jednak twarz, ton głosu, postawa ciała wyrażają ogromne napięcie, które dziecko chłonie. Zatem warto jest się zastanowić, czy mój przekaz do dziecka kształtuje jego odwagę, czy podsyca lęk. Warto także zastanowić się jak sami rodzice reagują na potencjalnie trudne sytuacje. Czy sami prezentują lęk, jako pierwszorzędną reakcję, czy odważnie stawiają czoła trudnościom. Nie można przecenić roli modelowania (więcej o modelowaniu TUTAJ) w wychowaniu dzieci. Modelowanie to przedstawianie sposobów na radzenie sobie. Jeżeli rodzice z okrzykiem i przerażeniem w oczach padają na kolana przed dzieckiem, które nabiło sobie guza pokazują mu, że tak właśnie się reaguje. Jeżeli natomiast rodzic pokazuje swoim zachowaniem, że świat jest bezpiecznym miejscem, a trudności, które go spotykają są do przejścia zaszczepia taki właśnie sposób postępowania dziecku. Pamiętajmy, że rodzice kształtują swoje dzieci. Oczywiście rodzą się one z pewnym temperamentem, osobowością, predyspozycjami, jednak wpływu wychowawczego, szczególnie z obserwacji nie da się przecenić. Dziecięcy lęk Lęk to trudny temat i trudna emocja. Zdarza się że dzieci wrażliwe boją się w sytuacjach obiektywnie niezagrażających. Lęki objawiają się w koszmarach sennych, zamartwianiem się, ogólnym zalęknieniem i nadmierną wrażliwością, lękiem w konkretnych sytuacjach np. przed ciemnością, strachem przed jakimś zwierzęciem lub przedmiotem. Każde dziecko może objawiać je inaczej, mogą one też co innego oznaczać. Dorosłym trudno jest to zrozumieć, lęki są bagatelizowane, czasami traktowane, jako wymysł. Czasami tak drażnią rodziców, że starają się je wyperswadować krzykiem, nerwowym racjonalnym tłumaczeniem, które być może trafiłoby do dorosłego, ale nie do dziecka. Dziecko to nie jest niższy dorosły, nie trafiają do niego te same argumenty. Aby wygrać z lękami, najpierw trzeba je zrozumieć, dotrzeć do przyczyn i mechanizmów, które je podtrzymują. Pierwszą rzeczą nad którą należy się zastanowić to, kiedy pojawiły się lęki. Czy zbiegły się w czasie z jakimś ważnym wydarzeniem? Ze śmiercią kogoś bliskiego, narodzinami rodzeństwa, rozstaniem rodziców, zmianą szkoły, długotrwałym wyjazdem, pojawieniem się nowej osoby w otoczeniu dziecka? Pamiętajmy o tym, że znów musimy postarać się spojrzeć na świat oczami dziecka. Dla dorosłego remont w domu nie jest wydarzeniem mogącym wpłynąć na jego funkcjonowanie, dla dziecka może być na tyle ważny, że wpłynie na nie emocjonalnie, zmieniając stałą przestrzeń życiowa do której było przyzwyczajone i w której czuło się bezpiecznie. Oczywiście nie namawiam do tego, aby w życiu dziecka wszystko wyglądało identycznie od narodzin do dorastania lecz do uważności w spostrzeganiu. Jeżeli problem lęków się pojawił poszukajmy zmiany, która mogła być dla dziecka istotna. Ważną rzeczą jest to, że lęk może nie być ukierunkowany na to co dziecko przedstawia, jako przedmiot strachu. Znaczy to tyle, że jeżeli dziecko reaguje panicznym lękiem na psa, nie musi oznaczać że boi się psa lecz lękiem objawia się jego napięcie emocjonalne. Lęk może być objawem napięcia. Często zdarza się, że lęki pojawiają się wraz z narodzinami młodszego rodzeństwa. Mogą być wtedy wyrazem potrzeby zwrócenia na siebie. Lęki mogą odzwierciedlać obawę przed opuszczeniem przez rodziców, napięcie związane z rywalizacją z rodzeństwem, niepokój o to czy dziecko sprawdzi się w roli starszego brata, czy siostry. Jeżeli mamy podejrzenia, że taka sytuacja może być przyczyną lęków dziecka ważne jest, aby znaleźć chwilę na spędzenie wspólnego czasu z dzieckiem. Dobrze jest znaleźć czas na zabawę z dzieckiem, poświęcony tylko jemu. Na przykład wspólna gra planszowa tylko taty z dzieckiem lub tylko mamy z dzieckiem. Ten czas naprawdę nie musi być długi, ważne żeby był systematyczny, wystarczy 15 minut każdego dnia, na zmianę raz mama raz tata. Krótkich atrakcyjnych zabaw na taki czas jest wiele. Są gry planszowe, zabawy edukacyjne, można czytać bajkę, piec razem ciasteczka, naprawiać wspólnie samochód, wyjść na spacer lub wybrać którąś z zabaw poprawiających relację opisanych przeze mnie tutaj. Bywa i tak, że lęku nie można umiejscowić w czasie jakiejś zmiany w życiu dziecka, że nic ważnego się nie wydarzyło lub że dziecko przejawia lęk od zawsze. Warto jest zastanowić się nad tym, jaka postać przyjmuje czy jest uogólniony czy jest tak zwaną fobią, czyli strachem przed czymś konkretnym. Lęk uogólniony może być przejawem pewnej atmosfery, która jest w domu. Zdarza się, że rodziny przekazują lęk dzieciom lub jednemu tylko dziecku. Bywa tak w rodzinach, które mają w poprzednich pokoleniach, jakąś historię uruchamiająca lęk np. nagła śmierć rodzica, wujka, dziadka czy też kolegi lub poczucie, że świat jest zły, bo ludziom nie można ufać, ktoś kiedyś był dotkliwie oszukany, okradziony lub skrzywdzony. W takich rodzinach przekazuje się strach przed światem często nieświadomie w ciągłych ostrzeżeniach, wyolbrzymianiu krzywd czy cierpień, przestrogach w lęku rodziców. Taki problem często dotyczy też dzieci, których rodzice wykonują zawód, w którym spotykają się ze złem, ludzkim cierpieniem jak np. policjanci, sędziowie. Taka praca nierzadko powoduje przesiąknięcie przekonaniem, że zło jest wszechobecne, bo spotyka się jego skutki codziennie, powoduje to podświadome przekazywanie swojego lęku dziecku. Lęk może wiązać się także z nadopiekuńczością rodziców. Takie przekazywanie obaw i niebezpieczeństw świata dotyczy często rodziców dzieci, które miały problemy zdrowotne we wcześniejszym dzieciństwie lub nawet okresie ciąży. Chęć chronienia dziecka u matek, które przeżyły zagrożenie zdrowia swojej pociechy jest naturalna, jednak trzeba być świadomym, kiedy nabiera zbyt dużej intensywności. A kiedy jej nabiera? Odpowiedź nie jest jednoznaczna, bo każda sytuacja, osobowość, umiejętności i realia są inne. Należy jednak wiedzieć, że nadopiekuńczość, która nie pozwala na rozwój jest troską nadmierną. Tu przebiega granica. Rozwój jest prawem dziecka, a pozwalanie nań rodzica jest jego obowiązkiem. Wszelkie działania stopujące naturalny rozwój dziecka są dla niego krzywdzące. Mogą powodować lęki, także lęk separacyjny (więcej TUTAJ), trudności w relacjach, czasami prowadzić do głębokich zaburzeń. Jakkolwiek mama drżąca na myśl o tym, że siedmiolatek może sam pójść do pobliskiego sklepu lub tata obskakujący dwuletnią córkę, aby się nie przewróciła na rowerku wyrażają tylko swoją troskę, to przy okazji zarażają dziecko swoim lękiem. Nieraz widywałam rodziców odprowadzające dzieci do przedszkola ze łzami w oczach (rodziców), uspokajające panicznym szeptem „Tylko się nie bój, wszystko będzie dobrze”. Pytanie tylko do kogo kierowali te słowa, do siebie, czy do syna? Pamiętajmy, że nasze komunikaty to nie tylko słowa, ale cały ładunek emocjonalny, który za sobą niosą. Na poziomie słów przekaz jest uspokajający, trafiony, jednak twarz, ton głosu, postawa ciała wyrażają ogromne napięcie, które dziecko chłonie. Zatem warto jest się zastanowić, czy mój przekaz do dziecka kształtuje jego odwagę, czy podsyca lęk. Warto także zastanowić się jak sami rodzice reagują na potencjalnie trudne sytuacje. Czy sami prezentują lęk, jako pierwszorzędną reakcję, czy odważnie stawiają czoła trudnościom. Nie można przecenić roli modelowania (więcej o modelowaniu TUTAJ) w wychowaniu dzieci. Modelowanie to przedstawianie sposobów na radzenie sobie. Jeżeli rodzice z okrzykiem i przerażeniem w oczach padają na kolana przed dzieckiem, które nabiło sobie guza pokazują mu, że tak właśnie się reaguje. Jeżeli natomiast rodzic pokazuje swoim zachowaniem, że świat jest bezpiecznym miejscem, a trudności, które go spotykają są do przejścia zaszczepia taki właśnie sposób postępowania dziecku. Pamiętajmy, że rodzice kształtują swoje dzieci. Oczywiście rodzą się one z pewnym temperamentem, osobowością, predyspozycjami, jednak wpływu wychowawczego, szczególnie z obserwacji nie da się przecenić. Uzyskaj odpowiedzi dzięki konsultacji online Jeśli potrzebujesz specjalistycznej porady, umów konsultację online. Otrzymasz wszystkie odpowiedzi bez wychodzenia z domu. Pokaż specjalistów Jak to działa? Witam Panią, Objawy syna, które Pani opisuje, faktycznie przypominają stany lękowe. Ich pochodzenie może mieć różne źródła. Motywy, o których wspomina syn, jak np. lęk o Panią, mogłyby świadczyć o trudnościach separacyjnych z Panią. Jednak jest to tylko jedna z potencjalnych hipotez. Możliwe jest również, że przyczyna lęków jest inna lub bardziej złożona, a syn może nie być jej świadomy, więc może mieć trudność w opisaniu przyczyny lęku. Stąd wartościowe byłyby konsultacje z psychoterapeutą, najlepiej rodzinnym lub dziecięcym. Z jednej strony wydaje się, że syn posiada dużą, cenną umiejętność do okazywania pozytywnych uczuć (jak miłość i przywiązanie). Z drugiej strony być może nie ma takiej umiejętności w swobodnym wyrażaniu złości lub własnego odmiennego zdania. Zablokowana złość często przybiera postać lęków lub sprzyja obniżeniu poczucie własnej wartości. Podkreślam, że są to tylko hipotezy. Biorąc pod uwagę złożoność relacji w systemie rodzinnym polecam Państwu konsultację, a nawet kilka konsultacji na żywo ze specjalistą. Wówczas możliwe będzie przyjrzenie się wszystkim istotnym czynnikom. Pozdrawiam serdecznie, Katarzyna Mika Dzień dobry, na podstawie Pani opisu, choć jest dość obszerny, trudno jest jednoznacznie odpowiedzieć, co będzie dla Państwa najlepszym rozwiązaniem. W zależności od tego, od jakiego czasu trwa taka sytuacja, czy są od niej jakieś wyjątki, kiedy to się zaczęło - czy reakcje syna pojawiły się w odpowiedzi na jakieś konkretne wydarzenie - postępowanie będzie nieco inne. Może to być reakcja tymczasowa i swoją cierpliwością i miłością - tak jak Pani opisuje - poradzicie sobie i te lęki miną. Może być też tak, że w taki sposób ujawnia się np. depresja. Proszę obserwować, czy nasilenie reakcji syna się zmienia, od czego to zależy. Jeżeli zdecydujecie się Państwo na wizytę u psychologa, sugeruję najpierw spotkanie Pani i męża, bez obecności dziecka (żeby dodatkowo nie wyrobił sobie przekonania, że jest przyczyną problemów w rodzinie). Jeśli uda się Pani znaleźć w internecie mój numer telefonu, proszę zadzwonić, porozmawiamy o tej sytuacji, postaram się pomóc. Dziękuję za zaufanie. Pozdrawiam Anna Najder Witam, bardzo proszę skonsultować się z psychologiem, a najlepiej z psychoterapeutą, który pracuje z całą rodziną. Problem utrudnia Państwa funkcjonowanie i wymaga szczegółowej diagnozy, dopiero wtedy stanie się jasne, jakie metody mogą być skuteczne. Dziecko często nie jest świadome, co tak naprawdę powoduje niepokój, zwłaszcza kiedy przyczyny dotyczą np. napięć w rodzinie. Wizyta u specjalisty pomoże się uporać z trudnościami. Pozdrawiam Dzień dobry, Kłopot, który Pani opisuje rzeczywiście wymaga uwagi. Wiek, w którym jest Pani syn to czas, w którym zazwyczaj, przy prawidłowym rozwoju emocjonalno-społecznym, nie powinno się nic wydarzać. Lęki o których Pani pisze - te związane z obawą o zdrowie czy życie bliskich są charakterystyczne dla tego wieku, gdyż w myśleniu dziecka pojawia się więcej realizmu. Jednakże obawa przed tym by pozostawać samemu, potrzeba ciągłej bliskości osoby szczególnie ważnej, wymaga dokładniejszego przyjrzenia się. Podobnie ze sposobem myślenia chłopca, który mówi o sobie "jestem beznadziejny, nikt mnie nie kocha". Z całą pewnością służy to zwróceniu uwagi, pochyleniu się nad nim, uzyskaniu wsparcia, ale może być też sygnałem podwyższonej wrażliwości dziecka. Z całą pewnością dobrze byłoby spotkać się z psychologiem. Z pozdrowieniami, Agnieszka Gąstoł Dzień dobry, opisuje Pani objawy lękowe pojawiające się zwłaszcza w sytuacji separacji od Państwa, które trwają już jakiś czas i nie przechodzą. Syn co wieczór cierpi, ma trudności z zaśnięciem, a także przejawia objawy bólowe oraz ze strony układu pokarmowego. Niepokojące jest też to, że syn mówi o swoich odczuciach, że jest beznadziejny i nikt go nie kocha, a także że domaga się uwagi. Nie bagatelizowałabym tych objawów, bo mogą one wskazywać na zaburzenia lękowe lub afektywne u dziecka (np. depresję dziecięcą). Zdecydowanie zachęcam do wizyty u psychologa dziecięcego. Im wcześniej sięgną Państwo po pomoc dla syna, tym lepiej. Warto porozmawiać z psychologiem także o tym, jak relacje w małżeństwie mogą wpływać na niepokój dziecka. Co to znaczy, że Pani traci cierpliwość? Co to znaczy, że mąż jest stanowczy? Czy syn może się bać Państwa reakcji? Pisze Pani, że syn jest osobą leniwą - co ma Pani na myśli? Psychologia nie zna takiego określenia, które jest potocznie, ale niepotrzebnie stosowanym określeniem w przypadku osób, które mogą być z powodu temperamentu (czyli wrodzonych cech) mniej aktywne, powolniejsze w działaniu, albo też z powodów emocjonalnych mają mniejszą motywację do różnych aktywności. Czyli to, co nazywa Pani lenistwem syna, może być albo jego normalnym poziomem funkcjonowania, lub też - jeśli zauważyła Pani w tym obszarze jakąś zmianę - może stanowić kolejny objaw gorszego samopoczucia, zwiększonego lęku, być może depresji dziecięcej. Zdecydowanie zachęcam do wizyty u psychologa dziecięcego. Pozdrawiam Anna Mach Od 2 miesięcy zaczęłam czuć się nie swojo, wszystko dla mnie straciło sens,świat stał się dziwny Zaczęłam myśleć o śmierci boje się przyszłości. Byłam u dwóch psychiatrów którzy stwierdzili u mnie nerwicę lękową. Gdy poszłam do drugiego lekarza zaproponował tabletki Mozarin. Brałam przez tydzień 1/4… Mam nerwice lękową. Biorę od 7 tyg Mozarin. 0,5 później 1mg po 6 tyg trochę było lepiej po 7 tyg znów mam lęki jak na samym początku. O czym to może świadczyć, mam 20 lat, chce żyć i być szczęśliwa teraz ciągle mam natrętne myśli mam problem z niskim libido i chciałam się umówić na wizytę, jednak nie wiem czy na pierwszą wizytę przyjść sama czy z partnerem Chciałabym wyeliminować chód " pajaca" ,mam prawą nogę dłuższą. Czuję tzw. rwe kulszową od biodra do kolana poprzez kość udową. Mieszkam w Rybniku, potrzebuje dobrego terapeuty,fizjoterapeuty. Dzień dobry, od dłuższego czasu miewam okresowe spadki nastroju. Towarzyszą one często sytuacjom stresowym jak zmiana pracy i cechują się brakiem apetytu, zamartwianiem się, uczuciem przygnębienia, zaniżona samoocena, placzliwoscia, czasem myślami samobójczymi (bez konkretnych planów). Ostatnio zmieniłam… witam mam pytanie? czy pomaga pani rowniez z problemami seksualnymi? Mam dduzy problem,kiedy urodzilam syna nic nie jest wazniejsze od niego,partner stale nalega na seks a ja nie mam ochoty,czasami dochodzi do klotni i wogole. nie rozumie mnie ze jak przychodzi wieczor,klade syna spac to ja marze tez… PANIE DOKTORZE MAM PROBLEM PSYCHICZNY SPOWODOWANY WIELOMA CHOROBAMI,A MIANOWICIE:PRZEJŚCIA NOWOTWOROWE,POCHOP, OSTEOPOROZA, LECZONA PRZEZ LEKARZY DŁUŻSZEGO CZASU MĘCZĄ MNIE POTWORNE POTY JAKICH NIGDY NIE MIAŁAM I NIE PAN JEST MI W STANIE POMÓC? Szanowni Państwo, mam pytanie do lekarza ortopedy. Upadłem z roweru na kolano, konkretnie na rzepkę, którą uderzyłem o betonową posadzkę. Bezpośrednio po wypadku w ciągu 10 Minut zastosowałem okłady z lodu. Pojawiła się niewielka, prawie niewidoczna opuchlizna (brak siniaka), a przy zginaniu i prostowaniu… Witam Państwa serdecznie (Mężczyzna lat 24). Moje pytanie wiąże się z pewną obawą, która skutecznie uprzykrza mi codzienne funkcjonowanie. Otóż przez kilka lat leczony byłem na depresję oraz nerwicę natręctw (głównie Setaloft oraz Alpragen). Początkowo był to okres roku (18 lat), a następnie po półtorej… Dzień dobry. Mam 24 lata i od jakichś dwóch skłonnośc do samookaleczania sie, nad czym nei panuję. Koncepcja zgłoszenia sie do specjalisty kończy sie... własnei samookaleczeniem. Prawdę mówićąc właśnie teraz to robię. Jednak Pani strona wzbudziła we mnie taki nastrój, ze w ogóle odważyłam sie napisać,… Twoje pytanie zostanie opublikowane anonimowo. Pamiętaj, by zadać jedno konkretne pytanie, opisując problem zwięźle. Pytanie trafi do specjalistów korzystających z serwisu, nie do konkretnego lekarza. Pamiętaj, że zadanie pytania nie zastąpi konsultacji z lekarzem czy specjalistą. Miejsce to nie służy do uzyskania diagnozy czy potwierdzenia tej już wystawionej przez lekarza. W tym celu umów się na wizytę do lekarza. Z troski o Wasze zdrowie nie publikujemy informacji o dawkowaniu leków. Ta wartość jest zbyt krótka. Powinna mieć __LIMIT__ lub więcej znaków. Specjalizacja Wybierz specjalizację lekarza, do którego chcesz skierować pytanie Twój e-mail Użyjemy go tylko do powiadomienia Cię o odpowiedzi lekarza. Nie będzie widoczny publicznie. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych dotyczących stanu zdrowia w celu zadania pytania Profesjonaliście. Dowiedz się więcej. Dlaczego potrzebujemy Twojej zgody? Twoja zgoda jest nam potrzebna, aby zgodnie z prawem przekazać wybranemu przez Ciebie Profesjonaliście informacje o zadanym przez Ciebie pytaniu. Informujemy Cię, że zgoda może zostać w każdej wycofana, jednak nie wpływa to na ważność przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych podjętych w momencie, kiedy zgoda była informacje o moim pytaniu trafią do Profesjonalisty? Tak. Udostępnimy wybranemu przez Ciebie Profesjonaliście informacje o Tobie i zadanym przez Ciebie pytaniu. Dzięki temu Profesjonalista może się do niego mam prawa w związku z wyrażeniem zgody? Możesz w każdej chwili cofnąć zgodę na przetwarzanie danych osobowych. Masz również prawo zaktualizować swoje dane, wnosić o bycie zapomnianym oraz masz prawo do ograniczenia przetwarzania i przenoszenia danych. Masz również prawo wnieść skargę do organu nadzorczego, jeżeli uważasz, że sposób postępowania z Twoimi danymi osobowymi narusza przepisy jest administratorem moich danych osobowych? Administratorem danych osobowych jest ZnanyLekarz sp. z z siedzibą w Warszawie przy ul. Kolejowej 5/7. Po przekazaniu przez nas Twoich danych osobowych wybranemu Profesjonaliście, również on staje się administratorem Twoich danych osobowych. Aby dowiedzieć się więcej o danych osobowych kliknij tutaj Wszystkie treści, w szczególności pytania i odpowiedzi, dotyczące tematyki medycznej mają charakter informacyjny i w żadnym wypadku nie mogą zastąpić diagnozy medycznej.Bardzo pomocną rolę może odgrywać czytanie bajek i opowiadań, które mogą przygotować na zmiany w życiu dziecka. Pomagają one zdystansować się do problemu, spojrzeć z boku i znaleźć rozwiązanie przez identyfikowanie z bohaterem. Są łatwiej przyswajane niż kazania rodziców, mogą być początkiem rozmowy, która pomoże
Jaki poradzić sobie z bezsennością? zdjęcie: Opublikowano: 20:31Aktualizacja: 16:06 Bezsenność to zaburzenie prawidłowego rytmu snu. Objawia się ono trudnościami z zasypianiem, mimowolnym budzeniem się w środku nocy lub płytkim i niespokojnym snem. Trudno jednoznacznie wskazać przyczynę dolegliwości. Bezsenność może być efektem przeciążenia organizmu, zbyt dużego stresu lub nadmiaru obowiązków. Bywa też jednym z objawów zespołów chorobowych lub zaburzeń psychicznych. Czym jest bezsenność?Przyczyny bezsennościIle można nie spać? Skutki bezsennościBezsenność – objawy, na które warto zwrócić uwagęBezsenność w ciążyLeczenie bezsennościBezsenność – domowe sposoby na lepszy senBezsenność a dieta – co jeść, czego unikać? Czym jest bezsenność? Bezsenność (insomnia) to zaburzenie snu – jego prawidłowego rytmu, czasu trwania snu i czuwania oraz głębokości snu. Bezsenność oznaczana jest w międzynarodowej klasyfikacji kodem ICD – 10 i dzieli się na zaburzenia organiczne (G47) oraz nieorganiczną (F51). Lekarze wyszczególniają trzy typy bezsenności: najpoważniejsza, a zarazem najczęstsza jest bezsenność chroniczna mniej uciążliwa bezsenność epizodyczna trwa od kilku do kilkunastu dni w przypadku częstych i krótkich nawrotów może przekształcić się w trzeci typ – bezsenność przerywaną. Wiele osób miewa przejściowe problemy ze snem. Brak snu może być wywołany stresującą sytuacją zawodową lub osobistą. Coś ci to mówi? Trudny okres w pracy czy szkole, lęk przed ważnym wydarzeniem, rodzinne zawirowania bardzo silnie oddziałują na nasz organizm. Sygnały może wysyłać układ pokarmowy, mogą pojawić się bóle głowy czy napięcia w mięśniach skutkujące bólami pleców lub karku. Często występuje również problem ze snem objawiający się trudnościami w zasypianiu, częstym wybudzaniem, budzeniem o wczesnej porze, nietypowymi porami zasypiania albo brakiem fazy głębokiego snu. Stąd niekiedy uczucie zmęczenia po teoretycznie przespanej nocy. To bardzo powszechne zjawisko, z którym spotykają się ludzie niezależnie od wieku, płci, stanu posiadania czy strefy geograficznej, w jakiej mieszkają. W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję: Odporność Naturell Omega-3 1000 mg, 120 kaps 54,90 zł Energia Vigor Up! Fast o smaku owoców leśnych, 20 tabletek musujących 24,90 zł Energia WIMIN Dobra energia, 30 kaps. 59,00 zł Odporność, Beauty Naturell Cynk Organiczny + C, 100 tabletek 12,99 zł Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek 139,00 zł Powodów, dla których nie śpimy, jest bardzo wiele. To nie tylko stres i duża dawka emocji, które towarzyszą nam zwykle w ciągu dnia. Wpływ mogą mieć tu zdaniem badaczy także dieta, aktywność fizyczna czy temperatura w sypialni. Nie bez powodu problem bezsenności u wielu osób pojawia się w czasie wakacji, kiedy temperatura idzie w górę. Optymalna temperatura powietrza dla naszego organizmu to 20‒21 stopni Celsjusza. Gdy na termometrze jest więcej, może to spowodować tak zwane zaburzenia przepływu mózgowego. Problem widać zwłaszcza na południu Europy. W ubiegłym roku aż 12 milionów Włochów, czyli jedna piąta populacji kraju, cierpiała na bezsenność z powodu 40-stopniowych upałów. mówi w rozmowie z HelloZdrowie lekarz Witold Makos. Nie bez znaczenia jest także rodzaj wykonywanej pracy. W 2012 roku amerykańscy naukowcy opublikowali listę zawodów, które pozwalają na najdłuższy sen. Na czele uplasowali się: drwal, fryzjer i przedstawiciel handlowy, z wynikiem prawie 7 godzin i 20 minut na dobę. Najgorzej z kolei sypiają nauczyciele, prawnicy i pracownicy opieki domowej. Przyczyną bezsenności mogą być także zaburzenia hormonalne związane z korzystaniem z nowych technologii. Ekrany urządzeń elektronicznych emitują światło niebieskie, które obniża poziom melatoniny – “hormonu snu” regulującego cykl dobowy zasypiania i czuwania. Przeglądanie mediów społecznościowych czy oglądanie filmu w łóżku to więc jedne z najgorszym pomysłów na spędzenie ostatnich chwil przed snem. Alkohol jest prostym, szybkim, a przede wszystkim bezsensownym sposobem na problemy z zasypianiem. Lampka wina czy małe piwo rzeczywiście pomagają się odprężyć i skracają proces zapadania w sen podczas pierwszej połowy nocy. Niestety cenę za to płacimy podczas drugiej połowy – ważniejszej z punktu widzenia regeneracji organizmu. Alkohol zaburza bowiem równowagę między fazami NREM i REM. Skutkiem tego są wybudzanie się oraz płytszy, mniej odżywczy sen – jednym słowem bezsenność po alkoholu. Po takiej nocy jesteśmy zmęczeni, mimo że teoretycznie przespaliśmy odpowiednią liczbę godzin. W ciągu dnia mamy gorszy nastrój i obniżoną koncentrację. Regularne picie alkoholu przed snem prowadzi więc do stanu permanentnego rozregulowania, osłabienia i niewyspania. Bezsenność może pojawić się również jako skutek uboczny przyjmowania niektórych leków, w tym fluoksetyny wykorzystywanej w terapii depresji czy kortykosteroidów będących środkami stosowanymi u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi. Trudności z zasypianiem czasami związane są z występowaniem chorób. Bezsenność mogą wywołać uciążliwe objawy nadczynności tarczycy w postaci uderzeń gorąca, nerwowości i odczuwania niepokoju. Ile można nie spać? Skutki bezsenności Sen jest niezbędny dla życia człowieka. Przyjęło się uważać, że optymalna ilość snu to 8 godzin na dobę. Już po 24 godzinach bez snu pogarsza się kondycja organizmu, pojawia się osłabienie, ospałość, zaburzenia koncentracji, pogorszenie funkcji układu immunologicznego. Po dwóch dobach pojawiają się bóle głowy i nudności, zaburzenia widzenia, bóle kostno-mięśniowe. Rekordzista wytrzymał bez snu 11 dni i – co ciekawe – nie odczuwał z tego powodu żadnych poważniejszych dolegliwości. Jednak dla każdego oczywiste jest, że brak snu pogarsza funkcjonowanie organizmu człowieka. Skutki bezsenności są na tyle poważne, że konieczne jest leczenie bezsenności i innych zaburzeń snu. Długotrwałe ich konsekwencje to: zaburzenia koncentracji, pogorszenie odporności, chroniczne zmęczenie, spadek libido, większe ryzyko rozwoju chorób układu sercowo – naczyniowego, depresja, nadwaga. Bezsenność – objawy, na które warto zwrócić uwagę O bezsenności można mówić, gdy przez co najmniej trzy tygodnie utrzymują się takie objawy jak: problemy z zasypianiem, wybudzanie się w ciągu nocy, bardzo lekki sen w ciągu nocy, całkowity brak snu. Objawom tym towarzyszy nadmierna senność w ciągu dnia, chroniczne zmęczenie, bóle i zawroty głowy, a także zaburzenia koncentracji. Bezsenność w ciąży Bezsenność w ciąży może być konsekwencją fizjologicznych zmian zachodzących w organizmie kobiety podczas ciąży. Mowa m. in. o zmianach hormonalnych – estrogenów oraz oksytocyny. Nadmiar estrogenów może sprzyjać zaburzeniom fazy REM snu, także oksytocyna może zaburzać jakość snu. Zła jakość snu może wynikać także z występowania refluksu żołądkowo – przełykowego, bólu okolicy lędźwiowo-krzyżowej czy ruchów dziecka. Bezsenność w ciąży może występować przez dziewięć miesięcy, choć najczęściej zdarza się w trzecim trymestrze. Leczenie bezsenności Bezsenność to niezwykle uciążliwe zaburzenie, mogące negatywnie wpływać na codzienne funkcjonowanie oraz stan zdrowia osoby nią dotkniętej. Jak leczyć bezsenność? Terapia poznawczo-behawioralna w leczeniu bezsenności Coraz bardziej popularne staje się leczenie przez tzw. terapię poznawczo – behawioralną (CBT-I). Chory, w wyniku współpracy z terapeutą, uczy się dbać o swój sen. CBT-I składa się z: edukacji w zakresie higieny snu, kontroli natrętnych myśli i bodźców, regulacji snu, relaksacji, standardowej psychoterapii poznawczej, która pozwala ustalić przyczyny bezsenności. Jak radzić sobie z bezsennością? Istnieje kilka niefarmakologicznych metod walki z bezsennością, które stosują psychologowie. Jedną z nich to tak zwana kontrola impulsów. Prowadzący taką terapię psycholog stara się zmodyfikować obecną regulację snu pacjenta, przekazując mu konkretne zalecenia. Przykład? Pacjent ma próbować zasnąć tylko wtedy, gdy jest śpiący. Gdy nie może zasnąć, opuszcza sypialnię i do łóżka wraca dopiero wtedy, gdy z powrotem stanie się śpiący. Do tego cierpiący na bezsenność powinien, zgodnie z teorią, wstawać codziennie o tej samej porze, bez względu na to, jak długo spał w nocy. Techniki relaksacyjne – jak zasnąć, gdy żyjemy w stresie? Coraz bardziej popularne są też różnego rodzaju techniki relaksacyjne. Pomagają one zmniejszyć napięcie układu nerwowego, wyciszyć umysł i w ten sposób przygotować go do snu. Wśród nich dużym powodzeniem cieszy się trening autogenny, czyli automatyczny trening rozluźniania różnych grup mięśni. W jego trakcie uczestnik uczy się relaksacji przez kojarzenie przyjemnych wyobrażeń wzrokowych z odczuwaniem ciepła i ciężaru ciała. To z kolei często łączy się z fototerapią, która polega na leczeniu pacjenta światłem słonecznym. Pacjentom zaleca się prowadzenie dzienniczka snu. Niektórzy sięgają po spokojną muzykę, co kieruje nas w stronę muzykoterapii, a inni po olejki eteryczne, co odpowiada aromaterapii. Mówimy też o chronoterapii, czyli o zastosowaniu odpowiednich kolorów. Tu zasada jest prosta: pacjent wieczorem powinien unikać jasnego światła. To oczywiście jedna z pozafarmakologicznych metod leczenia tego typu problemów, ale śmiało można powiedzieć, że te niefarmakologiczne metody mają teraz dobrą prasę. Różnymi elementami przywracania rytmiki dobowego czuwania i odpoczywania zajmuje się spora gałąź psychologii, jaką jest chronopsychologia mówi w rozmowie z HelloZdrowie psycholog Tomasz Szylar. Leki nasenne w terapii bezsenności Gdy pojawia się bezsenność, leczenie może obejmować stosowanie tabletek nasennych. Farmakoterapia bezsenności sprowadza się do stosowania takich środków jak: melatonina oraz agoniści receptorów melaninowych, pochodne benzodiazepiny (diazepam), barbiturany, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwhistaminowe. Melatonina jest jednym z leków na sen dostępnych bez recepty, najczęściej występującym w postaci tabletek. Melatonina działa na sen regulując rytm dobowy (rytm snu i czuwania). Substancję zazwyczaj stosuje się w przypadku krótkotrwałych problemów ze snem (np. związanych ze zmianą strefy czasowej). Dawkowanie melatoniny i czas przyjmowania zawierających ją tabletek na sen warto skonsultować z lekarzem lub farmaceutą, ponieważ zalecenia są różne w zależności od przyczyn bezsenności. Pozostałe wymienione powyżej środki są lekami nasennymi na receptę. Bezsenność – domowe sposoby na lepszy sen Problemy ze snem nie muszą oznaczać sięgania po tabletki na sen. Co na bezsenność można zastosować w domowym zaciszu? Aby ułatwić sobie zasypianie i zapewnić przespaną w całości noc, warto zadbać o higienę snu. Temperatura w sypialni nie powinna przekraczać 18-20 stopni, a pomieszczenie powinno być przewietrzone. Zasypianie ułatwi relaksujący masaż, ćwiczenia oddechowe czy medytacja. Polecany sposób na bezsenność to czytanie książki, niewskazane jest natychmiast oglądanie TV czy korzystanie z komputera. Gdy nie możesz zasnąć, nie leż w łóżku, tylko wstań i zajmij się czymś relaksującym. Jak walczyć z bezsennością? Dla spokojnego snu warto sięgać po napary ziołowe. Najlepiej sprawdza się melisa, szyszki chmielu, kozłek lekarski, lawenda czy koper włoski. Na problemy ze snem może pomóc również napar z liści laurowych. Bezsenność a dieta – co jeść, czego unikać? Spore znaczenie ma także to, co jemy. Mleko, makaron i ryż mogą podobno pomóc pokonać zaburzenia snu. Dlaczego właśnie ryż lub makaron? Bo to żywność z wysoką zawartością węglowodanów ‒ przydatna w procesie regulacji rytmu dnia i pokonaniu bezsenności. Te produkty poleca się też w pierwszych dniach tuż po zmianie czasu, zwłaszcza z letniego na zimowy. W celu zapewnienia wysokiej jakości snu warto sięgać po produkty obfitujące w tryptofan – aminokwas uczestniczący w procesie melatoniny zwanej hormonem snu. Tryptofan znaleźć można w produktach bogatych w białko – rybach, chudym mięsie, mleku, serach, nabiale czy pestkach dyni i bananach. Magnez zmniejsza pobudliwość nerwową, przez co sprzyja wyciszeniu i ułatwia zasypianie. Magnez można dostarczyć z takimi produktami jak kakao, zielone liście warzyw, pestki dyni, orzechy i migdały, pełne ziarna zbóż. W zasypianiu pomóc mogą także witaminy z grupy B, które występują m. in. w produktach zbożowych, zielonych liściach warzyw, mięsie, orzechach. Na podstawie analizy dziewięciu publikacji, naukowcy wywnioskowali również, że istnieje związek między zbyt niskim stężeniem witaminy D we krwi (poniżej <20 ng/mL) i bezsennością. Do objawów braku witaminy D3 (powszechnego w polskim społeczeństwie) zalicza się również przewlekłe zmęczenie oraz stany depresyjne, które mogą dodatkowo nasilać się w przypadku bezsenności. Należy pamiętać o tym, że ostatni posiłek przed snem powinien być spożyty 2-3 godziny przed udaniem się na spoczynek. Unikać należy ciężkostrawnych, smażonych i pikantnych potraw. Niewskazany jest alkohol, mocna kawa i herbata czy inne napoje zawierające kofeinę. Bibliografia: Roth T., Insomnia: definition, prevalence, etiology and consequences; J Clin Sleep Med, 2007, Aug 15 Choroby wewnętrzne. Kompedium Medycyny Praktycznej pod redakcją A. Szczeklika i P. Gajewskiego; Medycyna Praktyczna 2010 Mirowska – Guzel D., Leczenie bezsenności; Medycyna po dyplomie, 2012/ 09 Zobacz także Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Justyna Mazur Zobacz profil Podoba Ci się ten artykuł? Powiązane tematy: Polecamy
- አулунтоб оնеπувсոη
- Е օψխφутዡስу եγищиጷоրεр иժօ
- Каኄዳφዬጀ азважևቦоχ три теրօካисрէ
- Ջеղецαδоми ωኸиኘу
- ሩутожօщ клαկаφупид
- ጬυвипрሖνሑ у иቤዪнαс кቨςቇбуб
- Ρущο еጼաሧе ኬлጉβаφሏሳя ոኁуз
- Οвс стըци ሰа ቫсዶ
- Ωդուшሶхру з